Tot tien jaar geleden waren de wetenschappers het eens dat de darmontstekingen bij de ziekte van Crohn te wijten zijn aan een overactief immuunsysteem. Zo zou het afweersysteem van Crohnpatiënten overdreven aantallen cytokines (een eiwit dat een rol speelt bij de afweer) naar de darmen sturen als daar bepaalde bacteriën opduiken. Gevolg zou zijn dat die cytokines ook de eigen darmwandcellen aanvallen en zo voor ontstekingen zorgen.
Immuunsysteem te zwak
Maar de laatste vijf tot tien jaar duiken studies op die de oorzaak voor de ziekte van Crohn bij een te zwak afweersysteem leggen. Het lichaam zou onvoldoende reageren, waardoor bacteriën vrij spel krijgen en ontstekingen veroorzaken. In een tweede fase overcompenseert het lichaam dat met een hyperactief immuunsysteem, om de gevolgen van de eerste, te zwakke reactie aan te pakken.
Een studie van de groep rond de Britse professor Anthony Segal lijkt die hypothese te bevestigen. Na een zelfde darmtrauma, produceerden Crohnpatiënten 79% minder witte bloedcellen dan een gezonde controlegroep. De artsen vonden ook dat de bloedcirculatie bij Crohnpatiënten maar met een factor vier toenam na het inspuiten van een onschuldige bacterie. Bij de gezonde proefpersonen uit de controlegroep was dat met een factor tien. Een goede bloedcirculatie is nodig om de bacteriën sneller af te kunnen voeren. Die vaststelling zou op termijn belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de behandeling van de ziekte van Crohn.
Vaccins bij Crohn?
De Canadese professors François Coulombe en Marcel Behr pleitten er onlangs voor om meer experimenten uit te voeren met vaccins. Vroeger ging de wetenschap immers altijd op zoek naar medicijnen die het afweersysteem (het adaptief afweersysteem, en niet het aangeboren) onderdrukten. Terwijl de artsen nu liever willen ingrijpen op de vroege events of triggers die de ziekte van Crohn in gang steken. Als het aangeboren afweersysteem vroeger gestimuleerd kan worden, dan kan de ziekte van Crohn op termijn misschien ook sneller afgeremd worden.
Dit artikel werd gerealiseerd met de medewerking van prof. dr. Severine Vermeire (KU Leuven).
- Coulombe F, Behr M. Crohn's disease as an immune deficiency? The Lancet, Vol. 374: 769-770, September 2009.
- Marks D, Harbord M, MacAllister R, et al. Defective acute inflammation in Crohn’s disease: a clinical investigation. The Lancet, Vol. 367: 668-78, February 2006.
